HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA ÁP DỤNG THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT DÂN SỰ

      Cùng với sự phát triển của xã hội, nhu cầu tiêu dùng của người dân cũng tăng cao và ngày càng phức tạp hơn. Giao dịch giữa những người dân chủ yếu liên quan đến hàng tiêu dùng, phục vụ sinh hoạt thường ngày của họ. Giao dịch mua bán đó còn được gọi là hợp đồng mua bán hàng hóa. Sau đây, dựa theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, Luật NQH Việt Nam xin giải đáp vấn đề hợp đồng mua bán hàng hóa như sau:


Cơ sở pháp lý


Hợp đồng mua bán hàng hóa cũng là một hợp đồng mua bán thông thường

      Hợp đồng mua bán hàng hóa là một loại hợp đồng thương mại cơ bản, và nó cũng là một trường hợp của hợp đồng mua bán tài sản. Nên các điều kiện chung về chủ thể, hình thức, đối tượng, thời điểm chuyển nhượng quyền sở hữu hay các loại hợp đồng đặc biệt thì vẫn áp dụng theo hợp đồng mua bán dân sự. Ngoài ra, vì đối tượng là hàng hóa nên sẽ có thêm các điều kiện riêng biệt khác theo quy định của pháp luật thương mại.

Hợp đồng mua bán hàng hóa

Hợp đồng mua bán hàng hóa

      Theo đó, về chủ thể, bên bán phải là chủ thể có đầy đủ năng lực dân sự. Bên mua có thể chưa đầy đủ hoặc đầy đủ năng lực hành vi dân sự tùy từng đối tượng hàng hóa cụ thể là vật sinh hoạt thiết yếu hay là những hàng hóa giá trị cao, tiêu dùng thông thường,…

      Về hình thức, hợp đồng có thể được thiết lập bằng hình thức lời nói, bằng hành vi hoặc bằng văn bản. Trường hợp pháp luật có quy định bất buộc về hình thức thì phải theo quy định đó.

      Về thời điểm chuyển nhượng quyền sở hữu, theo thỏa thuận của các bên sau khi chuyển tiền thanh toán hay khi nhận hàng thì quyền sở hữu sẽ chuyển sang bên mua. Đối với hàng hóa phải đăng ký thì sau khi đi đăng ký quyền sở hữu thì hàng hóa đó sẽ thuộc sở hữu của bên mua hàng.

      Về các loại hợp đồng đặc biệt, thì hàng hóa hay tài sản thì đều có thể thỏa thuận mua bán hàng hóa theo các hợp đồng này. Theo đó, các bên có thể áp dụng hình thức mua bán sau: mua bán có bảo hành, mua bán trả chậm trả dần, bán đấu giá tài sản.

      Về các yêu cầu chung này, bạn có thể tham khảo thêm bài viết về hợp đồng mua bán tại đây.


Các điều kiện riêng đối với hợp đồng mua bán hàng hóa

Đối tượng hợp đồng là hàng hóa

      Theo Luật Thương mại 2005 quy định tại Khoản 2 Điều 3 định nghĩa hàng hóa như sau:

2. Hàng hóa bao gồm:

a) Tất cả các loại động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai;

b) Những vật gắn liền với đất đai.

      Theo đó, ta có thể hiểu hàng hóa là những tài sản có thể sử dụng, tác động vào nó được, gồm có động sản, các tài sản gắn liền với đất. Còn các giất tờ có giá, quyền tài sản như quyền sử dụng đất thì không được coi là hàng hóa. Có thể hiểu, ngoài các giấy tờ có giá, các quyền tài sản không có thực thể thì các tài sản khác đều có thể trở thành hàng hóa.



      Tuy nhiên, các hàng hóa đó đương nhiên phải được phép kinh doanh, những hàng hóa bị cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và hàng hóa kinh doanh có điều kiện như: thuốc mê, ma túy, vũ khí, đạn dược,… thì phải theo một thủ tục nghiêm ngặt do nhà nước quản lý riêng. Bên mua, bên bán phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật mới được phép giao dịch.

Chủ thể của hợp đồng mua bán hàng hóa

      Vì đây là một loại hợp đồng thương mại, nên về mặt chủ thể sẽ có ít nhất một bên là thương nhân. Đối với bên bán, chủ thể phải là thương nhân, hoạt động kinh doanh vì lợi nhuận. Còn đối với bên mua, chủ thể rất đa dang, có thể là người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, pháp nhân, thương nhân khác,… Nếu là người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì tùy vào loại hàng hóa họ muốn mua thì có thể tự thực hiện hoặc phải thực hiện thông qua người đại diện. Nếu là pháp nhân, cá nhân có đầy đủ năng lực dân sự thì họ được tự giao kết hợp đồng.

      Trường hợp bên mua không phải tổ chức có đăng ký kinh doanh, thì các bên có thể lựa chọn luật dân sự hoặc luật thương mại điều chỉnh. Trường hợp cả hai bên chủ thể của hợp đồng mua bán hàng hóa đều là thương nhân, đều có đăng kí kinh doanh thì quan hệ mua bán của họ sẽ do pháp luật thương mại điều chỉnh. Việc xác định chủ thể và thỏa thuận mua bán áp dụng luật nào để xử lý sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giải quyết tranh chấp sau này của các bên.

Hình thức của hợp đồng mua bán hàng hóa

      Hợp đồng mua bán hàng hóa có thể được xác lập bằng lời nói, bằng hành vi hoặc bằng văn bản.

      Về cơ bản, đối với các loại hàng hóa phục vụ sinh hoạt hàng ngày, giá trị hàng hóa nhỏ thì thường thực hiện giữa cá nhân với cửa hàng kinh doanh, các bên thường chỉ thỏa thuận bằng miệng việc đưa hàng và trả tiền. Ví dụ khi mua hàng tại các cửa hàng tiện ích, siêu thị, chợ,…

      Hợp đồng được xác lập bằng hành vi tức là các bên chỉ có sự giao tiếp bằng hành động cơ thể mà không có thỏa thuận bằng lời nói. Trường hợp này thường là khi người dân mua hàng tại các máy bán hàng tự động.

      Đối với các hợp đồng có giá trị lớn, số lượng hàng hóa lớn, để đảm bảo quyền lợi được bảo vệ họ thường xác lập hợp đồng bằng văn bản. Nếu là các hàng hóa bắt buộc phải công chứng, chứng thực thì hợp đồng phải có công chứng, chứng thực. Đối với hợp đồng bằng văn bản, các bên chủ thể thường cùng đều là thương nhân, tổ chức kinh tế có đăng ký kinh doanh. Vì giá trị hàng hóa lớn, các bên chủ thể đều là tổ chức, pháp nhân nên trong hợp đồng, các bên sẽ thỏa thuận chi tiết giá cả, đối tượng, quyền và nghĩa vụ của các bên, các điều khoản phạt vi phạm hợp đồng, điều khoản thanh toán,… để có cơ sở bảo vệ quyền lợi của các bên. Thường các hợp đồng sẽ được viết theo hợp đồng mẫu có sẵn. Các hợp đồng mẫu hay sử dụng là hợp đồng mua bán vật liệu xây dựng; hợp đồng mua bán máy móc, trang thiết bị; hợp đồng cung cấp thực phẩm;…

Một số giao dịch riêng theo quy định của luật thương mại

      Ngoài các quy định chung tại Bộ luật Dân sự 2015, thì đối với mua bán hàng hóa thì Luật Thương mại 2005 cũng có quy định một số loại giao dịch liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Như hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, chuyển khẩu hàng hóa,… Tuy nhiên, các trường hợp này thì sẽ áp dụng luật chuyên ngành để giải quyết. Vấn đề áp dụng pháp luật sẽ theo pháp luật thương mại, nếu pháp luật thương mại không quy định thì mới quay lại pháp luật dân sự để giải quyết. Vì đến cuối cùng, bản chất các quan hệ thương mại vẫn là các quan hệ tài sản dân sự.

      Ngoài ra, việc xác định giao dịch đó sẽ do pháp luật nào điều chỉnh sẽ giúp cho việc xác định cơ quan, tổ chức sẽ giải quyết tranh chấp cho các bên. Nếu theo luật thương mại, các bên ngoài việc hòa giải, kiện ra Tòa án có thể yêu cầu trọng tài thương mại giải quyết. Trọng tài thương mại là cơ quan giải quyết riêng các quan hệ thương mại, kinh tế mà nếu các bên thỏa thuận giải quyết theo pháp luật dân sự sẽ không được áp dụng trọng tài thương mại giải quyết.


      Trên đây là những phân tích pháp luật quy định vấn đề hợp đồng mua bán hàng hóa. Nếu có thắc mắc hay mong muốn trợ giúp, bạn có thể kết nối tới Tổng đài tư vấn pháp luật dân sự qua HOTLINE 19006588 của Luật NQH Việt Nam để được tư vấn trực tiếp.

      Trân trọng./.


Bạn có thể tham khảo thêm:




Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of
G