PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG CỦA NẠN BẠO HÀNH TRẺ EM HIỆN NAY TẠI VIỆT NAM

      Ngày nay, chúng ta đang bước vào kỷ nguyên phấn đấu cho một chế độ công bằng và văn minh, dân chủ và giàu mạnh. Ấy thế mà trong xã hội vẫn tồn tại một hiện tượng làm nhức nhối trái tim và lương tri của những người lương thiện. Đó là hiện tượng bạo hành trẻ em.

     Khi em viết những dòng này, thì không biết ngoài kia, ngoài cái xã hội xô bồ có còn những mảnh đời, những tấm thân bé nhỏ, ngây thơ phải chịu cảnh bị “bạo hành” nữa hay không? Sở dĩ em nói vậy là chỉ trong một thời gian ngắn, chưa đầy một tháng mà báo chí đã phanh phui 2,3 vụ “bạo hành trẻ em” gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần các em.

     Nạn bạo hành, phần lớn tạo ra bởi chính từ những con người không có lương tâm, dã man mất hết đạo đức của một con người, và điều đáng nói, đáng xót xa hơn nữa; thủ phạm đã gây ra những cảnh bạo hành đó còn là cha là mẹ của các em, những bậc sinh thành đã không thương tiếc hành hạ trên chính thể xác và tinh thần của con mình, thật đáng hổ thẹn cho những bậc làm cha làm mẹ. Có rất nhiều lí do được những người này đưa ra trước cơ quan công an về hành vi dã man của mình. Âu! Đó cũng là lí do để phủ nhận hành vi, phủ nhận trách nhiệm của mình.

     Cũng chính vì sự bất công, vì một hiện tượng không đẹp đang làm cho xã hội chúng ta ngày một đi xuống đó mà em xin lựa chọn đề tài về: “ Bạo hành trẻ em”. Do hiểu biết của em chưa được đầy đủ, em xin thầy cô thông cảm và góp ý để bài viết của em được hoàn chỉnh hơn.


Danh mục tài liệu tham khảo:

  • Giáo trình Luật hành chính Việt Nam – NXB Công an nhân dân
  • Hiến pháp 2013
  • Luật Giáo dục 2005
  • Luật Trẻ em 2016

 Phân tích các quy định của pháp luật về vi phạm hành chính liên quan đến nạn bạo hành trẻ em trong trường học

      Theo khoản 6 điều 4 Luật trẻ em 2016: “Bạo lực trẻ em là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ em.”

      Tùy theo động cơ, mục đích và mức độ nghiêm trọng của hậu quả để lại, người thực hiện bạo hành trẻ em có thể sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính (bồi thường tiền) hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự (ngồi tù, chung thân, tử hình).

      a) Theo Hiến pháp 2013

     Khoản 1 điều 37 Hiến pháp 2013 có quy định: “Trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục; được tham gia vào các vấn đề về trẻ em. Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em”.

     Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Từ điều này, ta có thể thấy rằng, trẻ em luôn luôn được Nhà nước chú trọng bảo vệ và giáo dục. Bởi trẻ em là mầm non, là tương lai của đất nước, việc nuôi dưỡng trẻ em thành những công dân có ích cho xã hội là một việc không hề dễ dàng. Nhà nước đã đặt trẻ em vào một vị trí rất quan trọng, bởi vậy trẻ em có rất nhiều quyền lợi như được học hành, được bảo vệ,… và nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi,… trẻ em.

     Việc Nhà nước bảo vệ trẻ em bằng các hình thức xử phạt vi phạm những cá nhân, tổ chức bạo hành, bóc lột trẻ em cũng chưa thể ngăn chặn được hết những kẻ vẫn đang hằng ngày làm đau đớn thân xác những đứa bé nhỏ tuổi.

     Hiến pháp 2013 không nêu rõ mức phạt đối với việc cá nhân, tổ chức bạo hành trẻ em, gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ em một cách nghiêm trọng, bởi vậy, muốn thấy rõ được những mức phạt mà họ phải chịu, ta cần đi sâu vào phân tích những quy định khác của pháp luật.

      b) Theo nghị định số 91/2011/ NĐ – CP của Chính phủ ngày 17 tháng 10 năm 2011 về “Quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”

       Theo đó, điều 13 của nghị định này có nêu rõ: “Điều 13. Hành vi đánh đập, hành hạ, ngược đãi trẻ em; lợi dụng trẻ em vì mục đích trục lợi

      1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

      a) Đánh đập, xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khoẻ đối với trẻ em;

      b) Đối xử tồi tệ với trẻ em như: bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân, bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm; ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội, sinh hoạt cộng đồng hợp pháp, lành mạnh;

      c) Gây tổn thương về tinh thần, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, lăng nhục, chửi mắng, đe dọa, làm nhục, cách ly, sao nhãng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em;

      d) Dùng các biện pháp trừng phạt để dạy trẻ em, làm trẻ em tổn thương, đau đớn về thể xác và tinh thần;

      đ) Thường xuyên đe dọa trẻ em bằng các hình ảnh, âm thanh, con vật, đồ vật làm trẻ em sợ hãi, tổn thương tinh thần.

      2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

      a) Tổ chức, bắt trẻ em đi xin ăn

      b) Cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn.

Biện pháp khắc phục hậu quả

      a) Buộc cá nhân, tổ chức chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh (nếu có) cho trẻ em do thực hiện hành vi quy định tại khoản 1 Điều này;

      b) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khoẻ trẻ em; thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm tại khoản 1 Điều này;

      c) Buộc cá nhân, tổ chức nộp lại số tiền có được do thực hiện hành vi quy định tại khoản 2 Điều này;

      d) Buộc cá nhân, tổ chức chịu mọi chi phí để đưa trẻ em trở về với gia đình, gia đình thay thế hoặc cơ sở trợ giúp trẻ em do thực hiện hành vi quy định tại khoản 2 Điều này.”

      Bên ngoài xã hội cũng là nơi hiểm họa luôn rình rập và không an toàn cho các bé. Những vụ việc người giữ trẻ, giáo viên mầm non dọa nạt, đánh đập trẻ em không phải hiếm và thường xuyên xảy ra ngay trên ghế nhà trường.

      Chứng kiến những hình ảnh đau thương mất mát, co rúm sợ hãi của những đứa trẻ… thử hỏi tình người, nhân phẩm và đạo đức của những kẻ bạo hành đã đặt ở đâu? Xã hội và pháp luật sẽ làm gì đối với những hành vi vi phạm pháp luật này? Tuổi thơ của các em phải chịu đựng bạo hành thì khi lớn lên các em có thể trở thành những kẻ phạm tội, gây thiệt hại xã hội và nền kinh tế nước nhà.Trẻ em chính là tương lai của đất nước, trẻ em cần được yêu thương, chăm sóc phát triển toàn diện cả về mặt thể chất lẫn tinh thần.

      Mức phạt cho hành vi hành hạ, đánh đập trẻ em hay lợi dụng chúng để trục lợi trong nghị định này nêu ra phải chăng là quá nhẹ nhàng khi hành vi đánh đập, xâm phạm thân thể hay gây hại về tinh thần những đứa trẻ chỉ mới lên ba, bốn tuổi chỉ là từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Không phải chỉ qua giấy tờ hay những con số mà bản thân em tự nhận thấy, nếu mức phạt cho những hành vi tương tự như vậy cao hơn nữa thì có đủ sức răn đe cho họ không? Bởi vụ việc tại cơ sở trường mầm non Sen Vàng (Hà Nội), khi cô giáo cầm dép và vật cứng đánh vào đầu cháu bé, sau đó cơ sở này bị đình chỉ hoạt động và mỗi cô giáo bị phạt 2.5 triệu đồng, thử hỏi số tiền như vậy có đủ để đền bù thiệt hại tổn thương tinh thần cho cháu bé này không, mà không phải là đánh vào chân tay mà là vào đầu, vậy mức phạt này có đủ gánh vác được hết trách nhiệm của cô giáo nếu cháu bé có xuất hiện di chứng đến suốt đời chỉ vì hành động này của cô giáo hay không? Mức phạt về vấn đề bạo hành này em thấy cần đi đôi với trách nhiệm để tăng mức phạt lên thì mới có thể ngăn chặn được hành vi này tái diễn xảy ra

      Nếu những sự việc như trên được xử lý một cách nghiêm khắc và mọi hành vi xâm hại trẻ em đều được phát hiện kịp thời thì đương nhiên sẽ không ai dám làm. Nguyên nhân là do các cơ quan quản lý đã buông lỏng quản lý, kiểm tra giám sát hoạt động của các cơ sở mầm non tư thục, để đến khi báo chí phản ánh bằng những bài báo, những đoạn video thì xã hội mới biết.

      c) Theo nghị định 138/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 22 tháng 10 năm 2013 về: “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục”.

      Theo đó, điều 21 của nghị định này có nêu: “Điều 21. Vi phạm quy định về kỷ luật người học, ngược đãi, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học

      1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi kỷ luật buộc người học thôi học không đúng quy định.

      2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ngược đãi, xâm phạm thân thể người học.

      3. Hình thức xử phạt bổ sung: Đình chỉ giảng dạy từ 1 tháng đến 6 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều này.

      4. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hủy bỏ các quyết định trái pháp luật và khôi phục quyền học tập của người học đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này”.

      Không chỉ bạo hành về thể xác mới gây ra hậu quả nguy hiểm mà bạo hành về tinh thần cũng gây hậu quả nghiêm trọng. Nhìn vào mức phạt mà nghị định này nêu ra, chúng ta có đủ căn cứ đẻ tin rằng bạo hành về tinh thần có thể gây ra hậu quả cho những đứa trẻ lớn hơn nữa.

      Chỉ lấy một ví dụ nho nhỏ, đó là khi một giáo viên cứ hằng ngày chỉ trích một đứa bé là bất tài, là vô dụng thì sẽ có một ngày, nó sẽ tin vào điều mà người giáo viên đó nói mặc dù thực sự nó không phải như vậy, nó có thể trở thành một công dân tốt sau này nếu nó gặp được một người hướng dẫn tốt hơn. Chỉ như vậy thôi chúng ta cũng có đủ căn cứ để tin rằng môi trường giáo dục rất quan trọng đới với một con người.

      Nghị định trên còn nói tới hành vi kỷ luật buộc thôi học không đúng quy định. Không đúng quy định ở đây nghĩa là lý do bị buộc thôi học không chính đáng, không thuyết phục, và như vậy trong tâm lý của người học sinh sẽ bị đẩy lên một ý nghĩ đó là tìm cách để chứng minh cho việc mình đúng, mình không sai, đó không phải là điều gì lạ mà chỉ là hành động phản kháng, tự bảo vệ bản thân trước những hành động không có thật đang chống lại mình. Nhưng học sinh lúc này không thể biết được làm như thế nào mới là đúng theo pháp luật nên thường sẽ có những hành vi tiêu cực, gây nguy hiểm cho chính họ và cho xã hội, và như vậy, từ những điều tưởng như đơn giản những cũng có thể là bước đầu để đưa một con người vào con đường sai trái mà khiến cả cuộc đời họ sau này phải đau khổ, không có lối thoát.

      Các em đang trong môi trường cần được rèn luyện, cần được nuôi dưỡng, vì nguyên cớ đâu mà nảy sinh ra mâu thuẫn, vì đâu mà phải đuổi học? Bản thân em tự thấy rằng, nếu thay hình thức đuổi học bằng kỷ luật lao động và trình bày rõ cho các em hiểu được việc làm, hành vi của mình thì sẽ tốt hơn. Một người lớn có thể sẵn sàng nộp phạt với mức phạt kia nhưng nếu chỉ làm sai rồi nộp phạt thì tương lai những đứa trẻ sau này sẽ đi đâu, về đâu?

      Nếu không chỉ dừng lại ở mức độ đuổi học không lý do mà còn là những giáo viên có hành vi xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của học trò, ngược đãi thân thể chúng thì mức phạt 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng liệu đã đủ?

Phân tích hiện trạng nạn bạo hành trẻ em ở Việt Nam

      Quá trình phát triển tâm sinh lý của trẻ vị thành niên đang trong quá trình non nớt và cần được chăm sóc, ấy vậy mà hằng ngày lên lớp, giáo viên luôn có những lời nói nặng nhẹ đến chính bản thân em đó chỉ vì hoàn cảnh gia đình hay công việc của cha mẹ hoặc của người thân nào đó, chắc chắn người học trò đó không thể chịu được.

      Hay một vụ việc mới xảy ra gần đây đó là giáo viên một trung tâm dạy tiếng anh nói học sinh của mình là “óc lợn” và nói những lời lẽ không hay, khi đó, nếu người giáo viên biết nhẹ nhàng giải thích thì sẽ không gây ra sự căng thẳng cho cả hai. Chỉ một sự việc nhỏ nhưng nếu không có sự kiềm chế thì dù có phạt bao nhiêu cũng không thể lấy lại được cái nhìn khác của người học sinh đối với giáo viên.
“Dâm ô học sinh” – phải chăng hành hạ về thể xác và tinh thần chưa đủ? Một trường hợp xảy ra tại trường Tiểu học xã An Thượng A tại huyện Hoài Đức (Hà Nội), vụ việc nói về thầy giáo đã lợi dụng để dâm ô với 9 học sinh lớp 3.

      Theo nghị định 138/2013/NĐ-CP thì trường hợp xâm hại thân thể người học chỉ bị phạt 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, mức phạt hành chính mà nghị định đưa ra quá nhẹ so với hành vi xâm hại thân thể như vậy. Xâm hại thân thể có thể khiến một người lớn bình thường hóa điên dại, vậy tại sao tại có những con người làm ra những hành vi vô đạo đức để đến mức bắt một đứa trẻ phải chịu sự tổn thương lớn lao ấy. Nếu báo chí không đưa tin, nếu em học sinh kia không nói hay vụ việc cứ tiếp diễn thì người ngoài không thể biết được.

      Mức phạt hành chính mà em thấy nghị định trên đưa ra thật sự quá nhẹ so với những hành vi như vậy. Các cơ quan quản lý cần làm kiểm tra gay gắt hơn để phát hiện sớm những hành vi xấu có thể gây hậu quả nghiêm trọng và đưa ra mức phạt cao hơn để răn đe chứ đừng để việc xảy ra rồi và đi xử lý.

      d) Theo nghị định 144/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 29 tháng 10 năm 2013 về: “ Quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo trợ, cứu trợ xã hội và bảo vệ, chăm sóc trẻ em”.
Theo điều 27 của nghị định này có nêu: “Điều 27. Vi phạm quy định về cấm ngược đãi trẻ em; lợi dụng trẻ em vì mục đích trục lợi; ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội

      1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng đối với hành vi ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội, sinh hoạt cộng đồng hợp pháp, lành mạnh.

      2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

      a) Xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khỏe đối với trẻ em;

      b) Bắt nhịn ăn, nhịn uống, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc các hình thức đối xử tồi tệ khác với trẻ em;

      c) Gây tổn thương về tinh thần, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, lăng nhục, chửi mắng, đe dọa, làm nhục, cách ly, sao nhãng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em;

      d) Dùng các biện pháp trừng phạt để dạy trẻ em làm trẻ em tổn thương, đau đớn về thể xác, tinh thần;

      đ) Thường xuyên đe dọa trẻ em bằng các hình ảnh, âm thanh, con vật, đồ vật làm trẻ em sợ hãi, tổn thương tinh thần.

      3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

      a) Tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn;

      b) Cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn.

Biện pháp khắc phục hậu quả

      a) Buộc chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh (nếu có) cho trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Khoản 2 Điều này;

      b) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Điểm đ Khoản 2 Điều này;

      c) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm tại Khoản 3 Điều này”

      Có thể thấy rằng, nghị định 144/2013 đã có sự thay đổi hơn về mức phạt đối với những hành vi tương tự như trong nghị định 91/2011. Tuy vẫn là những hành vi gần như trong nghị định 91/2011 nhưng cũng như ở trên em đã trình bày, những tổn hại về tinh thần và sức khỏe của đứa trẻ sau khi xảy ra những hành vi như vậy thì mức phạt trên theo em vẫn là thấp.

      Ở nghị định 144/2013 này, tuy các hành vi đã được chia nhỏ hơn như ngăn cản tham gia các hoạt động xã hội hay ngược đãi,… thành mục nhỏ để tăng mức phạt lên nhưng thực tế vẫn chưa có sự răn đe mạnh để người vi phạm nhìn vào đó mà dừng lại hành vi của mình.

      Để góp phần ngăn chặn nạn bạo hành, xâm hại trẻ em, cần có nhiều giải pháp, trong đó cần phải tăng nặng chế tài xử phạt. Và cùng với đó là xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động giáo dục mầm non tư thục, nâng cao tuyên truyền kiến thức pháp luật trong nhân dân để hạn chế tình trạng xâm hại, bạo lực với trẻ em từ gia đình, nhà trường đến xã hội.


Bình luận về thực tiễn vi phạm hành chính và xử lí vi phạm hành chính liên quan đến nạn bạo hành trẻ em trong trường học

      Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo hành trẻ em ngày càng gia tăng, em cho rằng nguyên nhân chính là do sự suy thoái về lối sống, đạo đức của một bộ phận người lớn, giáo viên và cả chính cha mẹ các bé. Điều này cũng xuất phát từ việc quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em còn lỏng lẻo, thiếu các chế tài đủ sức răn đe. Vì vậy, nhiều người bất chấp quy định pháp luật mà có những hành vi ngang nhiên bạo hành trẻ em, xâm phạm nghiêm trọng tới nhân phẩm, sức khỏe và tính mạng của trẻ.

      Việc thầy, cô giáo có hành vi bạo lực với học sinh cũng có nguyên nhân từ áp lực công việc, do thiếu kiềm chế, không làm chủ được mình, thiếu kỹ năng ứng xử… Nhiều thầy, cô giáo trút tức giận, bực bội lên đầu trẻ do chưa có kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng phân tích tâm lý dẫn đến bạo lực với học trò. Bạo lực nhà trường ảnh hưởng xấu đến học sinh, làm lệch lạc các chuẩn mực đạo đức ở các em. Dù xuất phát từ bất kỳ lý do nào đi chăng nữa, hiện tượng giáo viên sử dụng bạo lực với học sinh có thể xem như một sự sa sút nhân cách nhà giáo, sự bất lực về khả năng sư phạm. Luật Giáo dục năm 2005 đã có qui định nhà giáo không được “xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể của người học”. Bạo hành trẻ em trong nhà trường có nguyên nhân sâu xa từ nhận thức và văn hóa của người Việt Nam. Tập quán, truyền thống văn hóa Việt Nam từ thế hệ trước cho phép người thầy sử dụng các hình thức trừng phạt bằng bạo lực, đe dọa học trò. Trong xã hội Việt Nam trước đây người thầy rất có quyền uy. Nhiều bậc cha mẹ còn có quan niệm rằng: “Phải đánh mới nên người”. Vì vậy, một số phụ huynh thậm chí ủng hộ thầy, cô giáo sử dụng roi vọt như một biện pháp trừng phạt giúp trẻ biết lỗi để trẻ không dám tái phạm.

      Hơn nữa, những nguy cơ bạo lực còn có thể xảy ra từ quan hệ bạn bè. Ở lứa tuổi vị thành niên, các em thường bị bạn bè kích động, thường nghe bạn hơn nghe lời cha mẹ, thầy cô nên rất khó quản lý. Nhiều em học sinh là nạn nhân của những vụ bạo lực học đường, xâm phạm đến thể xác, bạo lực về tâm lý như tẩy chay, nói xấu hội đồng… khiến các em hoảng hốt, không còn tâm trạng học tập, thậm chí bị hoảng loạn.

      Nếu sự uất ức, dồn nén tâm lý lâu ngày sẽ là nguyên nhân dẫn tới việc trẻ em hung hăng và tới lúc bùng phát, sẽ khiến trẻ có những hành vi bạo lực, không thể kiểm soát hành vi của mình. Hành vi bạo lực cũng được coi là một hiện tượng rối loạn tâm lý ở trẻ.

      Bên cạnh đó, hoàn cảnh gia đình, kinh tế khó khăn, mâu thuẫn gia đình, cha mẹ bị cuốn vào tệ nạn xã hội, ma túy, cờ bạc… cũng dẫn đến bạo hành trẻ em. Ngoài ra cũng phải đánh giá tới việc quản lý của cơ quan chức năng liên quan chưa được thực hiện nghiêm túc, triệt để. Rất nhiều vụ bạo hành trẻ em xảy ra tại các trường học, đặc biệt là cấp mầm non, tiểu học tuy nhiên Ban giám hiệu nhà trường, các cơ quan quản lý giáo dục có thể không biết hoặc cố tình che giấu.

      Mặc dù Quốc hội đã ban hành Luật Trẻ em năm 2016 (thay thế cho Luật chăm sóc và bảo vệ trẻ em năm 2004) và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo khung pháp lý cho hoạt động bảo vệ trẻ em. Các hành vi xâm hại trẻ em cũng được quy định trong luật hành chính, luật hình sự với các khung hình phạt cao. Tuy nhiên, nhìn chung các quy định còn lỏng lẻo, nhiều kẽ hở, các biện pháp, chế tài để bảo vệ trẻ em chưa đảm bảo tính hiệu quả áp dụng, tính nghiêm minh và sức răn đe.

      Theo quy định tại Điều 50 Luật Trẻ em năm 2016, các biện pháp bảo vệ trẻ em ở mức độ can thiệp sẽ được áp dụng nhằm ngăn chặn hành vi xâm hại trẻ, trong đó có biện pháp “cách ly trẻ em khỏi môi trường, đối tượng đe dọa hoặc đang có hành vi bạo lực, bóc lột trẻ em”. Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp này trên thực tế gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là trong những vụ bạo hành trẻ em xảy ra trong gia đình, giữa chính bố, mẹ và con cái, khiến việc cách ly trẻ khỏi gia đình là rất khó thực hiện.

      Ở Việt Nam, vấn đề bạo lực, xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dục trẻ em có những diễn biến mới, phức tạp. Qua điểm báo định kỳ của Cục Trẻ em (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), các vụ xâm hại tình dục trẻ em mang tính loạn luân và vi phạm nghiêm trọng đạo đức đang có xu hướng tăng, đồng thời, xuất hiện thêm các nguy cơ xâm hại tình dục trẻ em thông qua mạng xã hội, người Việt Nam ra nước ngoài xâm hại tình dục trẻ em, người nước ngoài vào Việt Nam xâm hại tình dục trẻ em, xâm hại tình dục trẻ em trai. Trong năm 2017, các vụ việc bạo lực trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, bạo lực nghiêm trọng trong gia đình do cha, mẹ gây ra tiếp tục gây bức xúc dư luận. Số trẻ em dưới 4 tuổi bị bạo lực có số lượng lớn nhất (53/185 trẻ em). Bạo lực, xâm hại trẻ em, đặc biệt xâm hại tình dục vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em là không thể chấp nhận, bằng mọi cách phải phòng ngừa, ngăn chặn và nghiêm trị. Tuy nhiên, đây là thực trạng không thể giảm thiểu trong một thời gian ngắn, trong ngày một ngày hai, do nhiều nguyên nhân từ các vấn đề đạo đức và xã hội. Do non nớt về thể chất, tinh thần, sức tự kháng cự yếu, trẻ em dễ bị dụ dỗ, lôi kéo, xâm hại. Các hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em phần lớn do chính cha, mẹ, người thân, người quen biết, bạn bè, người có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục trẻ em gây ra.


Đề xuất giải pháp hạn chế vi phạm hành chính liên quan đến nạn bạo hành trẻ em trong trường học

      Ðể trẻ em không bị bạo hành ngay trong chính gia đình, ngôi trường của mình, người bạo hành trẻ dù là ruột thịt cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước pháp luật. Tuy nhiên, trừng trị không giải quyết được tận gốc vấn đề, mà quan trọng hơn là tuyên truyền, giáo dục, làm thay đổi nhận thức của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, cần hướng tới các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội, hình thành các dịch vụ xã hội bảo vệ trẻ em theo cả hai hình thức công ích và xã hội hóa; nâng cao vị trí, vai trò của giáo dục mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân, mở thêm các trường mầm non công lập, tăng lương cho giáo viên mầm non.

      Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về bảo vệ trẻ em, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm bạo lực, xâm hại/xâm hại tình dục trẻ em. Trước hết là các quy định về giám định pháp y trong pháp luật về giám định tư pháp để bảo đảm các vụ việc bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em được điều tra nhanh chóng, thu thập kịp thời, đầy đủ bằng chứng; tăng quyền yêu cầu giám định cho cha, mẹ, người giám hộ của trẻ em; có sự phối hợp giữa công tác xã hội hỗ trợ nạn nhân với thu thập, cung cấp chứng cứ xâm hại trẻ em cho quá trình tư pháp. Sửa đổi, bổ sung pháp luật về Tố tụng hình sự để bảo đảm việc điều tra, xét xử vụ việc bạo lực, xâm hại, xâm hại tình dục trẻ em không có nguy cơ gây tổn hại cho trẻ em là nạn nhân.

      Sửa đổi, bổ sung pháp luật xử lý vi phạm hành chính để tăng mức xử phạt hành chính hành vi bạo lực đối với trẻ em. Quy định chế tài xử lý việc phản ánh vụ việc bạo lực, xâm hại, xâm hại tình dục trẻ em trên các phương tiện thông tin đại chúng vi phạm quyền bí mật đời sống riêng tư của trẻ em.

      Triển khai nhiều biện pháp, nhiều kênh truyền thông, giáo dục cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em và chính trẻ em kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, thông báo, tố cáo và cùng giải quyết các vụ việc bạo lực, xâm hại, xâm hại tình dục trẻ em; cập nhật kiến thức, kỹ năng phòng, chống xâm hại trẻ em, đặc biệt phòng chống xâm hại tình dục trẻ em trên môi trường mạng.

      Sự khiển trách hay trừng phạt của cha mẹ khi cần thiết sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối với trẻ, trẻ rất coi trọng sự công bằng. Khi trẻ phạm lỗi, cha mẹ nên dạy dỗ, chỉ bảo để lần sau trẻ không tái phạm, không nên chỉ khiển trách trẻ, tối kỵ việc trừng phạt thiếu công bằng.

      Khi trẻ được lắng nghe, được thấu hiểu, tinh thần trẻ thoải mái, được giải tỏa tâm lý, trẻ sẽ học được tính vị tha trong ứng xử, dễ tha thứ cho người khác. Nói chuyện với con cái là điều kiện lý tưởng để phát hiện những biến đổi tâm lý trẻ, phát hiện sớm nguy cơ hành vi bạo lực ở trẻ.

      Xã hội và ngành giáo dục cần xây dựng và gìn giữ môi trường học đường mang tính nhân văn, là chuẩn mực văn hoá và vì một mục đích cao cả – vì người học. Đó là những đạo lý cơ bản nhất mà bất cứ nhà giáo nào cũng phải biết và luôn nhắc nhở mình không vi phạm. Trau dồi nhân cách, đạo đức nhà giáo là phương cách tồn tại và sức mạnh nội sinh của giáo dục, giáo viên cần rèn luyện, trau dồi phẩm chất đạo đức của mình ở mọi lúc, mọi nơi. Các cơ quan, ban ngành chịu trách nhiệm đào tạo, quản lý nhà giáo phải có những cơ chế, giải pháp để bồi dưỡng, cũng như bảo vệ nhân cách nhà giáo. Trẻ em chịu nhiều ảnh hưởng tinh thần từ phía nhà trường qua mối quan hệ thầy – trò. Quan hệ thầy – trò tốt đẹp, thân ái, tôn trọng và yêu thương sẽ làm các em tin tưởng lạc quan trong cuộc sống.

      Giải pháp để giảm bạo lực học đường là tăng cường giảng dạy kỹ năng sống trong nhà trường, tập cho học sinh nói không với cái xấu, biết chọn lọc tiếp thu chuẩn mực văn hóa tốt, kỹ năng yêu cầu trợ giúp khi gặp khó khăn… Cần định hướng nâng cao nhận thức quyền trẻ em, nâng cao kỹ năng giáo dục trẻ, cập nhật phương pháp giáo dục con cái tiên tiến. Khi trẻ bị bạo lực từ thầy cô giáo, cha mẹ phải gần gũi trẻ, tạo cho trẻ sự tin cậy và an toàn. Cha mẹ cần bình tĩnh để trẻ tự nói ra sự việc và tìm cách giúp đỡ trẻ. Nếu có tổn thương về thể chất, cần đưa trẻ đi bệnh viện, thường xuyên theo dõi chăm sóc trẻ, bảo vệ trẻ bằng pháp luật nếu cần thiết. Cha mẹ cần khuyến khích, động viên trẻ, thể hiện lòng yêu thương đối với trẻ, khi cần thì chuyển trẻ sang môi trường mới, giúp trẻ quên đi những hình ảnh bị bạo hành. Về lâu dài, cần dạy trẻ cách nhận biết đúng sai, để trẻ tự tin khi giải quyết khó khăn của chính mình.

      Trẻ em là đối tượng yếu thế, rất dễ bị tổn thương và chưa có đủ khả năng để tự bảo vệ bản thân trước những hành vi xâm hại, bạo hành. Các em không dám lên tiếng tố giác về việc bản thân bị bạo hành để yêu cầu sự bảo vệ, giúp đỡ từ người xung quanh. Hơn nữa, hậu quả để lại cho các em không chỉ là tổn thương về mặt thể chất mà còn là tổn thương tinh thần, gây ảnh hưởng rất lớn tới sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ và khả năng hòa nhập với cộng đồng. Do đó, rất cần các cơ quan chức năng, cơ quan điều tra phối hợp làm rõ vụ việc, xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật và có những biện pháp hỗ trợ trẻ là nạn nhân của bạo hành sớm hồi phục, hòa nhập cuộc sống bình thường.

      Để hoạt động bảo vệ trẻ em, ngăn chặn hành vi bạo hành trẻ em có hiệu quả, pháp luật cần có những quy định, biện pháp, chế tài nghiêm khắc, chặt chẽ và hiệu quả hơn. Đồng thời cần đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền pháp luật, nâng cao ý thức trách nhiệm, sự chung tay góp sức của cá nhân, các tổ chức xã hội.


     Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: Phân tích hiện trạng của nạn bạo hành trẻ em tại Việt Nam hiện nay. Nếu trong quá trình giải quyết còn gì thắc mắc bạn có thể liên hệ chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được giải đáp.

      Trân trọng./.


 

Đánh giá post

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *