PHÂN TÍCH NỘI DUNG NGUYÊN TẮC KHÔNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM CỦA CHÍNH PHỦ THEO QUY ĐỊNH CỦA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO EU – VIỆT NAM (EVFTA)

       Việc thúc đẩy sự tham gia, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới trong bối cảnh tình hình kinh tế địa chính trị đang có nhiều diễn biến phức tạp và khó đoán định là một bước tiến tích cực cho sự phát triển của Việt Nam. Việt Nam đã ký kết nhiều Hiệp định tạo hành lang pháp lý an toàn cho hoạt động thương mại tự do, trong đó phải kể đến Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA). Sau đây là tìm hiểu của em về đề bài số 06: “Phân tích nội dung nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm của Chính phủ theo quy định của Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA)”.


Danh mục tài liệu tham khảo:

  • Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA)
  • Báo Công Thương, bài viết: Mua sắm Chính phủ trong EVFTA: Những nội dung cần quan tâm, ngày 27/10/2017
  • Bài đăng trên Tạp chí Tài chính kỳ 1 tháng 7/2019, bài viết: Thực thi EVFTA: Những quy định Việt Nam cần quan tâm, ngày 10/08/2019

Khái quát chung về EVFTA

Sự ra đời của EVFTA

      Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức ký kết Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVFTA) ngày 30/6/2019, đây là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới quan trọng mà Việt Nam tham gia.

      Từ khi được đưa vào thực thi, EVFTA như một “cú hích” lớn cho xuất khẩu của Việt Nam, giúp đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng nông, thủy sản cũng như những mặt hàng Việt Nam vốn có nhiều lợi thế cạnh tranh. Những cam kết dành đối xử công bằng, bình đẳng, bảo hộ an toàn và đầy đủ cho các khoản đầu tư và nhà đầu tư của nhau trong Hiệp định IPA cũng sẽ góp phần tích cực vào việc xây dựng môi trường pháp lý và đầu tư minh bạch, từ đó Việt Nam sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư hơn đến từ EU và các nước khác.

Phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm

Cấu trúc của EVFTA

      Hiệp định EVFTA gồm 17 chương, ngoài ra các bên còn đàm phán ký kết hai nghị định thư về xuất xứ hàng hóa và phương thức hợp tác quản lý hành chính, nghị định thư về hỗ trợ hành chĩnh lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan.

      Bên cạnh đó, kèm theo Hiệp Định này bao gồm:

  • Biên bản ghi nhớ liên quan đến cam kết cụ thể về dịch vụ phân phối rượu vang và rượu mạnh.
  • Bản ghi nhớ về vốn góp ngân hàng
  • Các tuyên bố chung

Phân tích nội dung nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm chính phủ theo quy định của Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA).

Phạm vi điều chỉnh nguyên tắc không phân biệt đối xử

      Chương mua sắm công của Hiệp định EVFTA áp dụng đối với các gói thầu trên ngưỡng mở cửa, thuộc các chủ đầu tư, bên mời thầu nêu tại Phụ lục của Chương (gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các Sở thuộc Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, 34 bệnh viện thuộc Bộ Y Tế, Tập đoàn điện lực Việt Nam,…; hàng hóa, dịch vụ, kể cả dịch vụ xây dựng của gói thầu thuộc danh mục mở cửa và gói thầu thuộc danh mục mở cửa và gói thầu không thuộc các trường hợp loại trừ khỏi phạm vi điều chỉnh của Hiệp định (chẳng hạn các gói thầu nhằm đảm bảo an ninh quốc phòng…)

Nội dung nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm chính phủ theo quy định của Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA)

      Nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm chính phủ được quy định tại Điều 9.4 EVFTA. Đây là nguyên tắc cơ bản nhất của Chương mua sắm công. Chủ đầu tư có nghĩa vụ đối xử với nhà thầu, hàng hóa Việt Nam và nhà thầu, hàng hóa của các nước thành viên nội khối EVFTA (bao gồm các nước thành Viên EU và Việt Nam) một cách công bằng.

      Điều này có nghĩa là không được sử dụng các biện pháp ưu đãi hàng hóa, nhà thầu trong nước cũng như bất kỳ biện pháp nào để gia tăng hàm lượng nội địa hoặc đưa ra các yêu cầu về chuyển giao công nghệ… Tuy nhiên, Việt Nam sẽ có thời gin chuyển đổi để thực hiện các nguyên tắc này.

      Cụ thể, nguyên tắc không phân biệt đối xử được thể hiện rõ nét trong Điều 9.4 tại một số khoản sau:

1. Đối với bất kỳ biện pháp nào liên quan đến gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh, mỗi Bên, bao gồm các cơ quan mua sắm của mình, có nghĩa vụ ngay lập tức và vô điều kiện dành cho hàng hóa, dịch vụ hoặc nhà cung cấp của Bên kia mà cung cấp hàng hóa/dịch vụ cho cả hai Bên sự đối xử không kém thuận lợi hơn sự đối xử mà Bên đó, bao gồm cả các cơ quan mua sắm của mình, dành cho hàng hóa, dịch vụ và nhà cung cấp nội địa.

Đối với bất kỳ biện pháp nào liên quan đến gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh, một Bên, bao gồm cả các cơ quan mua sắm của mình, không được:

(a) đối xử với một nhà cung cấp trong nước kém thuận lợi hơn một nhà thầu trong nước khác do mức độ phụ thuộc về sơ hưu hoặc liên kết với của nươc ngoai; hoặc

(b) phân biệt đối xử với một nhà thầu trong nước do hàng hoá hoặc dịch vụ mà nhà thầu đó cung cấp cho một gói thầu cụ thể là hàng hoá hoặc dịch vụ của Bên kia.

Trong gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh, một Bên sẽ không được áp dụng các quy tắc xuất xứ đối với hàng hoá hoặc dịch vụ được nhập khẩu hoặc cung cấp bởi Bên kia khác với quy tắc xuất xứ được áp dụng cùng thời điểm với hàng hoá hoặc dịch vụ cùng loại của  Bên đó trong hoạt động thương mại thông thường.

Đối với gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh và theo Phụ lục 9-A (Phạm vi điều chỉnh của chương Mua sắm công đối với Liên minh Châu Âu) và 9-B (Phạm vi điều chỉnh của chương Mua sắm công đối với Việt Nam), một Bên, bao gồm cả các cơ quan mua sắm của mình, không được yêu cầu, xem xét, áp dụng hoặc thực hiện bất kỳ biện pháp ưu đãi trong nước nào.

Phân tích nội dung nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm chính phủ theo quy định của Hiệp định thương mại tự do EU – Việt Nam (EVFTA)

      Với cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu lên tới gần 100% biểu thuế và giá trị thương mại mà hai bên đã thống nhất, cơ hội gia tăng xuất khẩu cho những mặt hàng Việt Nam có lợi thế như: Dệt may, da giày, nông thủy sản (gạo, đường, mật ong, rau củ quả, đồ gỗ…) là rất đáng kể. Theo tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, EVFTA sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng thêm khoảng 20% vào năm 2020 và gần 44,4% vào năm 2030 so với không có hiệp định. Kim ngạch nhập khẩu từ EU cũng tăng nhưng với tốc độ thấp hơn xuất khẩu, cụ thể là khoảng 15,28% vào năm 2020 và 36,7% vào năm 2030.

      Hiệp định này cũng giúp GDP của Việt Nam tăng thêm khoảng 2,18% – 3,25% trong giai đoạn 2019 – 2023 và tăng từ 7,07% – 7,72% đến năm 2033. Tính cộng hưởng hiệu quả và tiếp cận hàng hóa tại các thị trường, hoàn thiện thể chế sẽ giúp Việt Nam thu hút công nghệ, vốn để tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của các ngành mũi nhọn trong xuất khẩu.

      Nhìn chung, việc mở cửa thị trường mua sắm công trong Hiệp định EVFTA dự kiến có những tác động nhất định.

    Về mặt tích cực, công tác đấu thầu diễn ra minh bạch, tính cạnh tranh cao hơn, chất lượng hàng hóa tốt hơn. Hàng hóa xuất xứ từ 28 nước thành viên trong EU cũng chuyên nghiệp hơn, năng lực cao hơn. Cùng với đó, tình trạng “quân xanh”, “quân đỏ”, “thông thầu” cũng sẽ được hạn chế. Chủ đầu tư sẽ phải làm việc chỉn chu, trách nhiệm hơn vì nhà thầu nước ngoài sẵn sàng khởi kiện nếu không được đối xử công bằng, điều ít thấy ở nhà thầu trong nước.

      Tuy nhiên, khả năng thắng thầu của nhà thầu Việt Nam, dù ngay trên “sân nhà”, cũng sẽ bị thu hẹp khi có các đối thủ EU cạnh tranh. Việt Nam cũng không được đưa ra các chính sách trực tiếp yếu cầu ưu tiên mua hàng trong nước, khuyến khích phát triển các ngành sản xuất trong nước. Nhập khẩu từ hoạt động mua sắm công cũng sẽ phần nào ảnh hưởng tới cán cân thanh toán. Tuy vậy, với lộ trình mở cửa từng bước và thời gian quá độ tương đối dài, các cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có thể thích ứng với các sức ép nêu trên.

      Bên cạnh đó, Hiệp định EVFTA còn thực hiện các gói thầu qua mạng, điều này giúp Việt Nam tiếp cận gần hơn với hình thức đấu thầu hiện đại của Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này. Tuy nhiên, do mới tiếp cận nên không tránh khỏi những sai sót. Do đó, các nhà thầu Việt Nam cần tìm hiểu, học hỏi hơn nữa các yêu cầu thời đại để hàng hóa, dịch vụ đấu thầu của Việt Nam tiếp cận với thị trường của thế giới.

      Như vậy, bên cạnh việc tham gia tích cực vào thị trường mua sắm Chính phủ giữa EU và Việt Nam thông qua Hiệp định thương mại tự do EVFTA, Việt Nam cần phải tuân thủ các điều kiện đã được hai bên cam kết thỏa thuận, nhất là nguyên tắc không phân biệt đối xử nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng và cùng có lợi.


    Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: Phân tích nội dung nguyên tắc không phân biệt đối xử trong đấu thầu mua sắm của chính phủ theo quy định của hiệp định thương mại tự do Eu – Việt Nam (EVFTA). Nếu trong quá trình giải quyết còn gì thắc mắc bạn có thể liên hệ chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được giải đáp.

      Trân trọng./.


 

Đánh giá post

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *