TAC LÀ BỘ QUY TẮC ĐIỀU CHỈNH QUAN HỆ GIỮA CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

      Như chúng ta đều biết, quan hệ hợp tác giữa các nước ASEAN ngày càng gắn bó với nhau, từ đó góp phần củng cố và duy trì môi trường khu vực hoà bình, ổn định, xây dựng ASEAN vững mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của mỗi nước. Đồng thời, các quốc gia ASEAN cũng bắt đầu mở rộng các quan hệ ngoại khối. Để điều chỉnh các quan hệ giữa các quốc gia thành viên ASEAN, cũng như quan hệ giữa các quốc gia  ASEAN với các quốc gia ngoài ASEAN thì các quốc gia ASEAN đã kí Hiệp ước thân thiện và hợp tác Đông Nam Á (TAC) để ghi nhận và điều chỉnh các quan hệ đó. Hiệp ước đã nâng tầm hợp tác chính trị lên thành nghĩa vụ pháp lí, với tính ràng buộc là hiệu lực cao nhất, thay vì chỉ là nghĩa vụ mang tính chính trị như trước đây. Để làm rõ hơn vấn đề này em xin chọn đề tài: Bình luận quan điểm sau: “TAC không chỉ là bộ quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á mà còn là những ngyên tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực” đi sâu làm rõ vấn đề này.


Danh mục tài liệu tham khảo:

  • Giáo trình: Trường Đại học Luật Hà Nội, Tập bài giảng Pháp luật Cộng đồng ASEAN, Hà Nội,2009;

Khái quát chung về vấn đề chung

Hoàn cảnh ra đời

        Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (viết tắt là TAC – Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia) là một hiệp ước hòa bình giữa các quốc gia Đông Nam Á được ký thông qua vào ngày 24/02/1976 bởi các nguyên thủ của năm quốc gia là thành viên sáng lập của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Sau đó, các Quốc gia khác lần lượt gia nhập hiệp ước TAC trước khi họ là thành viên của ASEAN. Ban đầu Hiệp ước TAC được coi là “Bộ luật ứng xử” giữa các thanh viên ASEAN với nhau. Tuy nhiên tại hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 31 tổ chức tại Manila (Philippines) tháng 7/1998. ASEAN đã kí nghị định thư sửa đổi Hiệp ước TAC để tạo cơ sở pháp lý cho các đối tác bên ngoài tham gia Hiệp ước này. Kể từ đó, Hiệp ước TAC trở thành: “Bộ luật ứng xử” cho cả quan hệ giữa các quốc gia ASEAN với các đối tác bên ngoài.

Nội dung của Hiệp ước

      TAC nhằm mục đích thúc đẩy nền hòa bình vĩnh viễn, sự thân thiện và hợp tác lâu bền những nhân dân các nước tham gia Hiệp ước, góp phần tăng cường sức mạnh, tình đoàn kết và quan hệ chặt chẽ của nhân dân các nước khu vực Đông Nam Á. Trong đó các quốc gia tham gia Hiệp ước sẽ phải tuân thủ những nguyên tắc như: cùng tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lảnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả các quốc gia; Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; Giải quyết bất đồng hoặc tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; Từ bỏ việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực; Hợp tác với nhau một cách có hiệu quả; Mọi quốc gia được tông tại mà không có sự can thiệp, lật đổ hoặc áp bức của bên ngoài. Ngoài ra, TAC còn đưa ra những quy định về giải quyết hòa bình các tranh chấp giữa các quốc gia tham gia hiệp ước, tạo ra cơ sở pháp lý chính cho việc giải quyết các tranh chấp về chính trị – an ninh của các quốc gia này.

Quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á
Quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á

TAC điều chỉnh mối quan hệ giữa các nước Đông Nam Á

      ASEAN ra đời với mục tiêu hợp tác các quốc gia thành viên nhằm phát triển kinh tế và văn hóa trên tinh thần duy trì hòa bình và ổn định khu vực. Do đó, ngay tại Điều 1 của TAC, các quốc gia đã khẳng định lại mục đích “thúc đẩy nền hoà bình vĩnh viễn, sự thân thiện và hợp tác lâu bền giữa nhân dân các quốc gia thành viên, góp phần vào sức mạnh, tình đoàn kết và quan hệ chặt chẽ hơn của họ”. Sự hợp tác này được thể hiện trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hoá, kỹ thuật, khoa học và hành chính, cũng như trong các vấn đề về lý tưởng chung và nguyện vọng về hoà bình quốc tế và sự ổn định trong khu vực và tất cả các vấn đề khác mà các bên cùng quan tâm.

     Để thực hiện mục đích này, các quốc gia ASEAN luôn tuân theo 5 nguyên tắc chính đã được nêu trong phần I. và các quốc gia sẽ cố gắng phát triển và tăng cường quan hệ hữu nghị văn hoá và lịch sử truyền thống, quan hệ láng giềng tốt và sự hợp tác đã gắn bó họ với nhau và sẽ thực hiện với thiện ý các nghĩa vụ theo Hiệp ước này.

     Đặc biệt, trọng tâm của TAC là điều chỉnh việc giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia thành viên. Các tranh chấp và bất đồng thuộc phạm vi điều chỉnh của TAC đã được ghi nhận rõ trong hiệp định này. Hiệp định đã đề ra những tiêu chí để xác định tranh chấp cần giải quyết là tranh chấp hoặc tình hình mà sự tồn tại của chúng tạo ra khả năng phá hoại hòa bình và an ninh khu vực. Tuy nhiên, muốn giải quyết theo các điều khoản của TAC, phải có sự chấp thuận đồng ý sử dụng điều khoản của TAC của tất cả các bên tranh chấp để giải quyết vụ tranh chấp giữa họ (ví dụ như việc giải quyết tranh chấp về lãnh thổ giữa Malaysia và Indonesia liên quan đến các đảo Sipadan và Ligitan).

     Như vậy, Với việc ghi nhận lại các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, TAC đã trực tiếp điều chỉnh quan hệ giữa các thành viên. Theo đó, nếu một quốc gia làm trái các nguyên tắc này, thì hành vi làm trái đó là không có giá trị, không hợp pháp và bị lên án. Từ đó, các quốc gia khác có thể viện dẫn các nguyên tắc này làm cơ sở, công cụ pháp lý buộc quốc gia vi phạm phải ngừng hành vi vi phạm, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của mình hoặc quốc gia khác khi bị xâm phạm. Đồng thời, dựa vào các quy định này của TAC, cũng đã thể thiện thiện chí hợp tác, hòa bình của các quốc gia thành viên. Cũng là cam kết của các quốc gia thành viên trong việc tận tâm, thiện chí thực hiện các nghĩa vụ, các cam kết của mình phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của của pháp luật quốc tế, với mục tiêu hoạt động của ASEAN.

TAC điều chỉnh mối quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực

      Không chỉ điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia thành viên ASEAN, TAC còn là văn bản điều chỉnh quan hệ giữa các nước ASEAN với các quốc gia ngoài ASEAN, thể hiện ở việc TAC có sự tham gia (chấp nhận sự ràng buộc pháp lý) của các quốc gia ngoài ASEAN. Tại Điều 18, TAC “để ngỏ cho các nước khác ở Đông Nam Á tham gia”. Đến năm 1998, với mong muốn “bảo đảm có phương cách thích hợp để tăng cường hợp tác với tất cả các dân tộc yêu chuộng hoà bình, cả trong và ngoài Đông Nam Á và, đặc biệt là, các Quốc gia láng giềng của khu vực Đông Nam Á”, các quốc gia ASEAN đã sửa đổi Hiệp ước, qua đó cho phép “các quốc gia ngoài khu vực Đông Nam Á cũng có thể tham gia Hiệp ước này với sự đồng ý của tất cả các quốc gia Đông Nam Á, cụ thể là, Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Mianmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam”

     Trải qua sự phát triển, Đến nay, TAC đã thu hút sự tham gia của 32 quốc gia và 01 tổ chức khu vực (Liên minh châu Âu), trong đó, có tất cả 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, phản ánh sinh động những nỗ lực và thành quả hợp tác chính trị – an ninh của ASEAN nhằm thúc đẩy nền hòa bình vĩnh viễn, sự thân thiện và hợp tác lâu bền giữa nhân dân các nước, tăng cường sự đoàn kết, ổn định và hòa hợp thế giới. Ta không thể không thể kể tới đó là có sự tham gia của hai cường quốc đó là Trung Quốc và Mỹ:

      Trung Quốc đã trở thành quốc gia đầu tiên không phải là thành viên của ASEAN gia nhập Hiệp ước TAC tại Đông Nam Á vào tháng 10/2003. Đối với vấn đề Biển Hoa Đông trong khuôn khổ giải quyết tranh chấp của ASEAN thì TAC là một cơ chế mấu chốt để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Hoa Đông kể từ khi các thành viên của ASEAN và Trung Quốc tham gia Hiệp ước này. TAC đưa ra ba nguyên tắc chính cho việc điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia tham gia bao gồm: không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; giải quyết hòa bình các tranh chấp; hợp tác một cách có hiệu quả. Ngoài ra khả năng để Hội đồng cấp cao tham gia trong việc giải quyết tranh chấp liên quan đến Trung Quốc là có thể được, thông qua việc Trung Quốc gia nhập Hiệp ước TAC vào năm 2003. Tuy nhiên, với sự việc tháng 5/2014 Trung Quốc đưa dàn khoan Hải Dương 981 vào khu vực biển Đông gần Quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam là một hành động gây hấn, làm cho quan hệ Việt – Trung căng thẳng đến tột độ và đến ngày nay vẫn chưa tìm được tiếng nói chung giữa hai nước về vấn đề biển Đông. Điều này đặt ra rất nhiều thách thức cho các nước Đông Nam Á đặc biệt là với VIệt Nam chúng ta. Đâu là giải pháp đúng đắn và hiệu quả dựa trên nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đó là một thách thức rất lớn đối với chính quyền cũng như dân tộc Việt Nam ta.

       Mỹ, một cường quốc cũng đã gia nhập Hiệp ước TAC ngày 22/07/2009. việc Mỹ gia nhập TAC đã góp phần tăng cường sự hợp tác giữa Mỹ và ASEAN. Ngoài ra, sự xuất hiện của Mỹ trong khu vực được xem như là một sự hỗ trợ từ phía Mỹ khiến cho vị thế chính trị của Đông Nam Á được củng cố trong khi Trung Quốc ngày càng mở rộng trên khu vực Đông Nam Á.

       Tóm lại, TAC là một điều ước quốc tế đa phương, không những là bộ quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia thành viên ASEAN, mà còn là những nguyên tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực. đồng thời, TAC còn là văn bản đặc biệt của ASEAN, khi có sự tham gia của các quốc gia ngoài khu vực.


      Trên đây là toàn bộ vấn đề giải đáp thắc mắc của mình về vấn đề: Bình luận quan điểm sau: “TAC không chỉ là bộ quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á mà còn là những nguyên tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực”. Trong quá trình giải quyết nếu có vấn đề gì thắc mắc hoặc chưa rõ bạn có thể liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến của Luật Quang Huy qua HOTLINE 19006588 để được hỗ trợ chi tiết.

      Trân trọng./.


 

Bài viết liên quan bạn nên xem
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
G