CẤU THÀNH TỘI PHẠM VÀ HÌNH PHẠT TỘI CƯỠNG DÂM THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ

Thực trạng cưỡng dâm trong xã hội hiện nay diễn ra ngày càng nhiều và phức tạp. Trong thực tế, chúng ta thấy được thực trạng này đang diễn ra phổ biến. Vì vậy, những người khiến người khác lệ thuộc vào mình mà miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác có phạm tội không ? Và hình phạt như thế nào ? Hay tội cưỡng dâm là như thế nào? Luật NQH Việt Nam sẽ giúp bạn giải đáp những vấn đề này.


Cơ sở pháp lý


Cưỡng dâm là gì?

Cưỡng dâm là hành vi dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc vào mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác.


Cấu thành tội phạm của tội cưỡng dâm

Mặt khách quan của tội phạm

Hành vi khách quan của tội cưỡng dâm

Hành vi cưỡng dâm của người phạm tội được thực hiện với nhiều hình thức khác nhau như: Người phạm tội có hành vi ép buộc hoặc bằng những thủ đoạn khác nhau buộc người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng chịu giao cấu với mình. Trước tiên, hành vi ép buộc ở đây chính xác là giao cấu trái ý muốn của nạn nhân, còn những thủ đoạn khác nhau là các cách hành động theo chiều hướng chuyển thiệt hại của người khác thành lợi ích của mình (đang nắm bằng chứng phạm tội hoặc bí mật cá nhân của người đó).

Quan hệ lệ thuộc ở đây có thể là quan hệ phụ thuộc về mặt công tác (như quan hệ lệ thuộc giữa thủ trưởng và nhân viên); về mặt kinh tế (như quan hệ giữa người nuôi dưỡng và người được nuôi dưỡng); về mặt tín ngưỡng (cha xứ và con chiên) hay gia đình (cha mẹ và con)…v.v… Người đang ở trong tình trạng quẫn bách là trường hợp người đang ở trong trạng thái hết sức khó khăn, tự mình không thể hoặc khó có thể khắc phục được, mà đòi hỏi cần người khác trợ giúp (như trường hợp người thân trong gia đình bị mắc bệnh hiểm nghèo khi hoàn cảnh lại đang túng thiếu nghiêm trọng…).

Hậu quả

Tội phạm được xem là hoàn thành khi việc giao cấu đã diễn ra (không cần việc giao cấu hoàn thành về mặt sinh lý). Tuy nhiên, nếu người phạm tội đã có hành vi cưỡng ép giao cấu nhưng chưa giao cấu được thì tội phạm xem như chưa đạt.

Tội cưỡng dâm
Tội cưỡng dâm

Mặt chủ quan của tội phạm

Yếu tố lỗi

Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý. Người phạm tội biết được rằng người bị hại phụ thuộc mình hoặc biết họ là người đang trong tình trạng túng quẫn; đồng thời người phạm tội cũng biết hành vi đe doạ hay hứa hẹn của mình là hành vi lợi dụng quan hệ lệ thuộc hoặc là hành vi lợi dụng tình trạng trên từ người khác để buộc nạn nhân phải miễn cưỡng giao cấu với mình.

Đáng chú ý, khi việc giao cấu được tiến hành mà có người tưởng nhầm người có ý với mình, đã chủ động tìm đến để giao cấu thì không thỏa mãn dấu hiệu chủ quan của tội phạm này.

Ví dụ, A thiếu nợ B. Bởi lẽ B đang thiếu vốn kinh doanh nên đã tìm A nói về việc này với mục đích để A tìm cách trả vốn cho mình. Tuy nhiên, A tưởng B muốn ép mình giao cấu (vì B đã từng nói yêu A) nên đã miễn cưỡng tìm B đề nghị giao cấu. Hành vi của B không cấu thành tội phạm.

Mục đích

Thúc ép người bị hại phải miễn cưỡng giao cấu với mình.

Chủ thể của tội phạm

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ có thể chịu trách nhiệm hình sự về tội rất hoặc đặc biệt nghiêm trọng theo khoản 2,3 Điều 143 BLHS 2015. Mức phạt của tội này là từ 1 năm đến 18 năm và người phạm tội thường là nam giới. Đặc biệt, khi đối tượng cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi bị phạt tù từ 05 năm đến chung thân. Ngoài ra, Điều 144 có quy định chi tiết thêm về tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Khách thể của tội phạm

Tội phạm này xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về tình dục của người khác.


Trách nhiệm hình sự của tội cưỡng dâm

Tội cưỡng dâm được quy định tại Điều 143 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017. Đã quy định rõ trách nhiệm hình sự cụ thể cho các trường hợp phạm tội

Hình phạt chính của tội cưỡng dâm

Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (khoản 1 Điều 143)

      Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Tại khoản 1 Điều luật này quy định về hành vi cũng như mức phạt cơ bản nhất cho hành vi cưỡng dâm. Vì mức hình phạt cao nhất là 5 năm nên tội được quy định có tính chất nghiêm trọng. Nếu họ từ đủ 16 tuổi trở lên thì phải chịu trách nhiệm hình sự cho mức tội nghiêm trọng này.

Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm

Tại khoản 2 Điều này, phạm tội vào một trong các trường hợp sau đây:

a) Nhiều người cưỡng dâm một người;

b) Cưỡng dâm 02 lần trở lên;

c) Cưỡng dâm 02 người trở lên;

d) Có tính chất loạn luân;

đ) Làm nạn nhân có thai;

e) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

g) Tái phạm nguy hiểm.

Giải thích:

  • Nhiều người cưỡng dâm một người: giống như cưỡng bức tập thể
  • Cưỡng dâm 02 lần trở lên: Thực hiện hành vi cưỡng dâm từ 02 lần trở lên.
  • Cưỡng dâm 02 người trở lên: Việc cưỡng dâm đối với 02 người trở lên.
  • Có tính chất loạn luân: Căn cứ Mục 6 Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BTP-BCA- TANDTC-VKSNDTC quy định: Loạn luân là việc giao cấu giữa cha, mẹ vói con; giữa ông, bà với cháu nội, cháu ngoại; giữa anh chị em cùng cha mẹ; giữa anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha.
  • Làm nạn nhân có thai;
  • Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
  • Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân: hình thức tâm lý hoặc hành vi cá biệt được cho là gây ra đau khổ, mất khả năng cư xử cũng như phát triển bình thường.
  • Tái phạm nguy hiểm: Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm: Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý; Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.

Phạt tù từ 10 năm đến 18 năm

Tại khoản 3 Điều luật này quy định các trường hợp phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự rất nặng, cụ thể như sau:

a) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

d) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.

Giải thích:

  • Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội: Giống như hành vi lây truyền HIV cho người khác. Theo đó, nó được hiểu là hành vi của người biết mình bị nhiễm HIV nhưng vẫn làm cho vi rút HIV từ cơ thể mình xâm nhập vào cơ thể người khác một cách cố ý.
  • Làm nạn nhân chết hoặc tự sát: Người bị hại trong các vụ án cưỡng dâm thường là phụ nữ, nếu xã hội biết bị như vậy thì tương lai của người này sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ. Không những vậy, có một số người nghĩ quẩn vì đối mặt với áp lực của điều tiếng và dị nghị nên có thể dẫn tới việc quyên sinh. Vì vậy, dấu hiệu bắt buộc để xác định tình tiết phạm tội này là liệu nạn nhân vì cưỡng dâm mà tự sát hay không. Còn nạn nhân có tử vong hay không không phải là dấu hiệu quan trọng cho việc xác định. Thế nhưng, nếu nạn nhân tự sát và bị chết thì mức hình phạt sẽ cao hơn trường hợp nạn nhân tự sát mà không chết.

Như vậy, có thể kết luận rằng, đối với các trường hợp tại khoản 3 thì tính chất, mức độ của tội phạm là rất nguy hiểm. Các trường hợp đó xâm phạm nghiêm trọng đến thuần phong mỹ tục, trật tự xã hội. Ngoài ra, còn xâm phạm đến quyền được bảo vệ, yêu thương chăm sóc của người dưới 18 tuổi.

Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm

Riêng tại khoản 4 thì cứ từ 16 tuổi trở lên đều phải chịu trách nhiệm hình sự về tội nghiêm trọng:

Cưỡng dâm người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này, thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản đó.

Hình phạt bổ sung của tội cưỡng dâm (khoản 5)

Ngoài các hình phạt chính nêu trên thì người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.


Trên đây là toàn bộ giải đáp của chúng tôi về cấu thành và mức xử phạt tội cưỡng dâm mới nhất theo quy định của pháp luật. Nếu nội dung tư vấn còn chưa rõ, có nội dung gây khó hiểu hoặc có thắc mắc cần tư vấn cụ thể hơn, bạn có thể kết nối tới HOTLINE 19006588 của Luật NQH Việt Nam để được Luật sư tư vấn luật hình sự trực tiếp tư vấn.

Trân trọng./.


 

BẠN CÓ THỂ ĐẶT CÂU HỎI CHO CÁC LUẬT SƯ

avatar
  Subscribe  
Notify of
G

TƯ VẤN NGAY!