TỘI PHẠM ÍT NGHIÊM TRỌNG LÀ GÌ? QUY ĐỊNH VỀ TỘI PHẠM ÍT NGHIÊM TRỌNG

  • Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;
  • Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự: 5 năm kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội.
  • Lỗi vô ý và người từ 16 đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội ít nghiêm trọng không bị coi là có án tích.

      Tất cả tội phạm đều gây nguy hiểm cho xã hội, tuy nhiên không phải mức độ gây nguy hiểm của tất cả các tội phạm đối với xã hội là giống nhau. Trong khoa học pháp lý hình sự tội phạm được chia thành các loại tội phạm bao gồm tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọngtội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Trong đó, tội ít nghiêm trọng có mức độ nguy hiểm thấp nhất. Vậy tội ít nghiêm trọng là gì? Làm sao để xác định một tội phạm thuộc nhóm tội phạm ít nguy hiểm hay thuộc các nhóm tội phạm khác? Và những quy định về tội phạm ít nghiêm trọng trong pháp luật hiện hành như thế nào? Thông qua bài viết này Luật Quang Huy sẽ làm rõ những vấn đề trên.


Cơ sở pháp lý


Tội phạm là gì?

      Để biết được thế nào là tội phạm ít nghiêm trọng trước hết chúng ta cần phải biết thế nào là tội phạm?

      Khái niệm tội phạm được quy định rõ tại khoản 1 điều 8 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017. Cụ thể như sau:

Tội phạm là hành vi nguy him cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự.

      Chắc hẳn nhiều người sẽ lầm tưởng rằng tội phạm là một người gây nguy hiểm cho xã hội bị công an bắt và phải ngồi tù. Nhưng bản chất, tội phạm là hành vi của con người chứ không phải người thực hiện. Hành vi là những hoạt động thể hiện ra bên ngoài, tác động vào thế giới khách quan. Những hành vi gây nguy hiểm cho xã hội xâm phạm đến những quan hệ xã hội mà Bộ luật hình sự bảo vệ thì mới có thể bị coi là tội phạm.

      Người thực hiện hành vi cũng là yếu tố để xác định hành vi đó có phải là tội phạm không? Khoản 1 điều trên quy định tội phạm do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý. Tội phạm phải do người có năng lực trách nhiệm hành sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện. Người có năng lực trách nhiệm hình sự là người có khả năng nhận thức và làm chủ hành vi bao gồm người đạt đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự tại điều 12 và người không thuộc trường hợp ở trong tình trạng không có khả năng nhận thức quy định tại điều 21 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017. Pháp nhân thương mại là pháp nhân được thành lập theo quy định của bộ luật dân sự hoạt động nhằm tìm kiếm lợi nhuận.

      Như vậy cùng một hành vi giống nhau nhưng tùy vào chủ thể thực hiện thì hành vi đó có thể bị coi là tội phạm cũng có thể không bị coi là tội phạm.


Thế nào là tội phạm ít nghiêm trọng?

       Tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự được phân chia thành các loại tội phạm dựa vào mức độ gây nguy hiểm cho xã hội và mức cao nhất của khung hình phạt, bao gồm tội ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

      Theo quy định tại điểm a khoản 1 điều 9 BLHS 2015 sửa đổi bổ sung 2017 thì tội ít nghiêm trọng được hiểu như sau:

 Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;

Tội phạm ít nghiêm trọng
Tội phạm ít nghiêm trọng

      Luật hình sự không quy định thế nào là có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn. Vì thế để xác định những tội phạm như thế nào là tội ít nghiêm trọng thì thường dựa vào mức cao nhất của khung hình phạt. Như vậy những tội phạm nào có mức cao nhất của khung hình phạt là phạt tiền, cải tạo, phạt tù không đến 3 năm thì đó là tội ít nghiêm trọng.


Các quy định liên quan đến tội ít nghiêm trọng

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự 

      Do tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội thấp nhất so với các loại tội phạm khác nên pháp luật quy định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự của tội ít nghiêm trọng là ngắn nhất. Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 27 Bộ luật hình sự thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự với tội  ít nghiêm trọng là 5 năm kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội.

      Như vậy, người phạm tội ít nghiêm trọng nếu không thực hiện tội phạm mới mà sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội đó chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì người phạm tội sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự nữa.

Mức hình phạt 

      Có thể thấy rằng tội ít nghiêm trọng là loại tội phạm có tính chất và mức độ gây nguy hiểm cho xã hội thấp nhất trong tất cả các loại tội phạm. Do đó, mức cao nhất của khung hình phạt đối với loại tội phạm này cũng là thấp nhất trong các loại tội phạm, thông thường là phạt tiền, cải tạo không giam giữ, hoặc phạt tù đến 3 năm.  Trong khi các loại tội phạm khác có khung hình phạt cao hơn.

Miễn trách nhiệm hình sự 

      Theo khoản 3 Điều 29 Bộ luật hình sự hiện hành, người phạm tội ít nghiêm trọng gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác, đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả và được người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự. Như vậy phạm tội ít nghiêm trọng là căn cứ tiên quyết để yêu cầu miễn trách nhiệm hình sự.

Tội phạm ít nghiêm trọng là gì? Quy định về tội phạm ít nghiêm trọng
Tội phạm ít nghiêm trọng là gì? Quy định về tội phạm ít nghiêm trọng

Xác định án tích

      Theo quy định của pháp luật hiện hành, người bị kết án về tội ít nghiêm trọng do lỗi vô ý và người từ 16 đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội ít nghiêm trọng không bị coi là có án tích.

      Tóm lại ta có thể thấy rằng pháp luật đã có những quy định có lợi cho người phạm tội trong trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng so với các trường hợp phạm các loại tội phạm khác. Điều này thể hiện sự hợp lý và chính sách nhân đạo của Bộ luật hình sự, qua đó thể hiện vai trò giáo dục hơn là trừng trị đối với người phạm tội.


      Trên đây là toàn bộ câu trả lời của chúng tôi về thắc mắc liên quan tới tội phạm ít nghiêm trọng là gì và các quy định về tội ít nghiêm trọng. Nếu còn vấn đề thắc mắc hoặc chưa rõ bạn có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Tổng đài tư vấn luật Hình sự trực tuyến theo số HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được tư vấn trực tiếp.

      Trân trọng./.


Bài viết liên quan bạn nên xem
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
G